پیمان

    آشنايي مختصر با عشق آباد پايتخت تركمنستان 

  براساس كشفيات باستانشناسي سكونت در عشق آباد از اواخر سده اول قبل از ميلاد آغاز شده است ولي در اراضي شهر عشق آباد كنوني از اثار معماري آن دوره چيزي برجاي نمانده است در اوايل قرن نوزدهم عشق آباد به شهر تبديل شد. نام اين شهر در سال 1920 با روي كار آمدن بلشويكها به «پالتارسك» تغيير يافت و پس از تشكيل جمهوري شوروي سوسياليستي تركمنستان در سال 1924 و الحاق آن به اتحاد جماهير شوروي نام سابق آن يعني عشق آباد دوباره در سال 1927 اعاده شد و طي 10 سال به سرعت توسعه يافت. در همين سالها تعداد زيادي و احد صنعتي، نخستين هتل شهر به نام «دوم ساوتف» (كاخ شوراها)، دانشگاه تربيت معلم، ايستگاه راه آهن و هنرستان موسيقي ساخته شد. در سالهاي جنگ جهاني دوم عشق آباد به عنوان شهري درپشت جبهه پذيراي موسسات و ادارات شهرهايي نظير مسكو و كيف و غيره گرديد كه از جمله مي توان به دانشگاه دولتي مسكو، استوديوي فيلمسازي كيف اشاره نمود. همين امر در توسعه صنعتي و علمي و فرهنگي شهر در سالهاي بعد تأثير به سزايي داشت. در ساعت 1 و 17 دقيقه بعد از نيمه شب روز 6 اكتبر سال 1948 زمين لرزه اي به شدت 9 تا 10 درجه ريشتر در عشق آباد به وقوع پيوست كه در نتيجه آن شهر تقريباً با خاك يكسان شد. از جمله قربانيان اين زمين لرزه خانواده رئيس جمهوري كنوني تركمنستان آقاي صفرمراد نيازف بود. آقاي نيازف در آن زمان كودكي 8 ساله بود و تنهاكسي از اعضاي خانواده بودكه از زمين لرزه جان سالم بدر برد. پس از زمين لرزه شهر به تدريج باز سازي شد. در سالهاي دهه هاي 50 و 60 قرن بيستم ميلادي در  اين شهر آكادمي علوم تركمنستان، دانشگاه دولتي تركمنستان (دانشگاه مختومقلي كنوني)، پژوهشكده هاي علمي و تحقيقاتي، تئاترها و موزه ها تأسيس گرديد. در سالهاي اخير شهر عشق آباد از نظر شهرسازي با شتاب بسيار توسعه مي يابد و مركز جديد عشق آباد برگرداگرد بناي ياد بود بيطرفي تركمنستان و موزه ياد بود قربانيان زمين لرزه عشق آباد كه در سال 1999 ساخته شد، شكل مي گيرد. محلاتي نظير «مير»، «گونشلي» و مجموعه هتل هاي جديد در شهرك برزنگي از محلات نوساز شهر به شمار مي آيند. از ابنيه ديگري كه در عشق آباد در سالهاي اخير احداث شده اند مي توان فرودگاه بين المللي جديد، موزه ملي، پژوهشكده ملي نسخ خطي، مساجد ارطغرل غازي و گوك تپه، كاخ جديد رياست جمهوري و فرهنگسراي «روحيت»، كاخ عدالت( محل استقرار وزارت دادگستري، دادستاني، ديوان عالي كشور ) كاخ وزارت دفاع و عمارت نوساز مجلس تركمنستان را نام برد براساس آمار رسمي جمعيت عشق آباد هم اكنون 604700 نفر و وسعت آن تقريباً30 هزار هكتار است از نظر جغرافيايي و اقليمي عشق آباد در بخش مياني جلگه دامنه رشته كوه كوپت داغ در ارتفاع200 متري بالاتر از سطح آبهاي آزاد قرار دارد. از طرف شمال به كوير قره قوم منتهي مي شود. آب و هواي عشق آباد مانند ساير مناطق تركمنستان شديداً بري است و تابستاني سوزان و خشك دارد. ميانگين دماي هوا در فصل تابستان حدود از 40 درجه است و در زمستان از 6- درجه تا 8 درجه نوسان دارد شبكه هتل هاي عشق آباد بسيار مدرن و زيباست و شامل هتل هاي چهاروپنج ستاره با مديريتي به سبك اروپائي است در رستوران ها و ناهار خوري هاي عشق آباد علاوه بر غذاهاي اروپايي و شرقي غذاهاي ملي تركمني با قيمتي مناسب عرضه مي شود عشق آباد داراي موزه هاي متعدد است كه معروف ترين آنها موزه ملي تركمنستان و موزه فرش تركمن است. در موزه ملي تقريباً انواع صنايع دستي و همچنين اشياء كشف شده در حفاريهاي باستانشناسي در خاك تركمنستان به اضافه آثار هنري غربي و همچنين برخي از هداياي خارجيان به رئيس جمهوري تركمنستان به نمايش گذاشته شده است در فروشگاهاي متعدد عشق آباد محصولات صنايع دستي تركمن و زرگري سنتي تركمني عرضه مي شود از نقاط ديدني شهر بازار هاي آن است كه معروفترين آنها تكه بازار، روسكي بازار، تالكوچكا (بازار هفتگي خارج از شهر) و آپتووي بازار (محل عمده فروشي برخي از انواع مواد غذايي و وسايل مصرف همگاني) ، بازار میر، بازار استوفانتان، بازار استاری یارمارکا مي باشد اكثر بازارهاي عشق‌آباد در محلات مسكوني شهر قرار دارند و تقريبا هر محله يا بخش شهر يك مجتمع بازاري مخصوص به خود دارد كه ممولا بصورت چهار ضلعي ساخته شده است كه در مركز آن روي سكوهاي سنگي يا بتوني مواد غذايي عرضه مي‌شود و نيز در طول اضلاغ هم فروشگاههاي مختلف البسه و مواد مصرف همگاني و لوازم خانگي قرار مي‌گيرد . بعضي از آنها دو طبقه و بعضي ديگر بصورت يك طبقه و قسمت مركزي هم سرپوشيده است . در نقاط مختلف حاشيه‌اي عشق‌آباد هم چند بازار عمده فروشي داير است كه در ميان عامه مردم به آپتووي بازار در حاشيه جنوبي شهرك مير و داش حوض بازار در قسمت حاشيه شرقي عشق‌آباد قرار دارد و فقط محل عرضه ميوه ، تره‌بار و سبزيجات است معروفند و بزرگترين بازار خارج شهر بنام تالكوچكا كه به جغلق بازار و يكشنبه بازارنيز معروف است كه روزهاي شنبه ، يكشنبه و پنجشنبه صبح زود تا ساعت 2 بعداظهر داير است اين بازار منطقه وسيعي را به خود اختصاص داده است و شامل يك بخش مركزي در داخل محوطه ديوار كشي شده و بخش جنبي گرداگرد آن است (اين بازار شلوغ و خاكي است ، اما تقريبا همه چيز در آن يافت مي‌شود و قيمتها هم نسبتا ارزانتر است ) به غير از اين بازار ، بازارهاي ديگر داخل و حاشيه شهر معمولا روز دوشنبه براي نظافت بازار تعطيل مي‌شوند( بازار شهرك مير روز سه شنبه تعطيل است )علاوه بر اين پاساز مركزي سه طبقه شهر عشق‌آباد به نام اونيورماك محلي است براي فورش كالاهاي لوكس و لوازم خانگي و ساير اشيا و ملزومات مدرن و گفتني است كه در بارارهاي تالكوچكا ، آپتووي و داش حوض بازار اجناس و كالاها با قيمتي ارزانتر از فروشگاهها و بازارهاي داخل شهر عرضه مي‌شود

 مجتمع شركت ايمپاش واقع در خيابان تركمنباشي از مراكز فروشگاهي جديد و ديدني عشق‌آباد محسوب مي‌شود. اين مركز، ساختماني سه طبقه است كه طبقات مختلف با پلكان برقي ، آسانسور و پله‌كان معمولي با يكديگر ارتباط دارند و در آن علاوه بر غرفه‌هاي مختلف فروش مواد غذايي، لوازم صوتي و تصويري پوشاك والبسه ، مبلمان در طبقات اول و دوم ، طبقه سوم به رستوران ،‌كافه تريا و غرفه ورزشي و محل بازي كودكان اختصاص يافته است و اين مجتمع فروشگاهي از ساعت 9 صبح تا 11 شب و بدون تعطيلي هفتگي باز است ولي بقيه بازارها معمولا ساعت 7 تعطيل مي‌شوند روسكي بازار يكي از چند بارار معروف عشق‌آباد است كه در دوره شوروي سابق احداث شده است و بصورت تاسيساتي چهارضلعي در سه طبقه (يك طبقه در زيرزمين) است كه طبقات همكف و دوم به فروشگاههاي فروش مواد غذايي البسه ، كفش، لوازم خانگي و ساير ملزومات و عكاسي اختصاص يافته و در خارج از محوطه مركزي راسته دست فروشان در حوالي بازار ادارات مخابرات و پست و تلگراف ، گذرنامه و مركز خدمات روزمره آوادان ، بانك و موزه فرش تركمن قرار دارند اين بازار در خيابان گوراوغلي و در جنب بانك مركزي تركمنستان و مجلس كشور قرار دارد  بازار ديگر قابل توجه عشق‌آباد بازار واقع در خيابان سوريكف است كه عامه آن را به نام استوفانتان(صدفواره) يا گودان بازار مي‌شناسند و مانند ساير بازارهاي عشق‌اباد و مانند ساير بازارهاي عشق‌آباد بصورت محوطه مركزي و جنبي در گرداگرد آن است و قسمتي نيز به دستفروشان (فروشندگان لباس ، كفس ) اختصاص دارد بازار شهرك مير كه بنام كاروسل بازار نيز بعضا از آن نام برده مي‌شود در خيابان يونس عمره قرار دارد و يكي از بازارهاي عمده و پرترددعشق‌آباد است كه در بخش جنوبي و پرجمعيت شهر قرار دارد و با توجه به طرحهاي دولت و شهرداري در زمينه تبديل شهرك مير به مركز تجاري و تفريحي عشق‌آباد ميتواند در آينده از اهميت بيشتري برخوردار شود بازار استارايا يارماركا(نام رسمي كوپت داغ بازار) در خيابان آتابايف (نزديك به تقاطع خيابان عندليب (مير) و آتابايف(قالكينشي) ) از بازارهاي جديد عشق‌آباد است كه پس از اعلام استقلال كشور ايجاد گرديد اين بازار متشكل از دكه‌هاي كلبه‌اي شكل فلزي است و بازار بصورت يك چهارضلعي ساخته شده و در دو ضلع آن دكه‌ها قرار دارند و بيشتر اشيا زينتي سنتي و البسه در آنها عرضه مي‌شود . چند فروشگاه لوازم خانگي و لوكس نيز در جنت بازار داير است اخيرا رديف دوم دكه‌هاي كلبه‌اي نيز در پشت ضلع شمالي اين بازار نصب شده و چنين بر مي‌آيد كه بازار در حال توسعه است . در نزديكي اين بازار در خيابان عندليب (ميرسابق) بازار كوچكي بنام جنت بازار قرار دارد كه علاوه بر عرضه كالاهاي مرسوم ساير بازارها، دست فروشان اشيا و لوازم صنعتي دست دوم(بعضا نو) نيز در آن حضور دارند گفتني است كه در نزديكي بازارهاي فوق مركز مطبوعات تركمنستان و دانشكده الهيات دانشگاه مختومقلي نيز قرار گرفته است  شبكه حمل و نقل شهري و خارج شهري عشق آباد مجهز و شامل اتوبوس، اتوبوس برقي (در خطوط شهري) تاكسي هاي دولتي و شخصي است. از عشق آباد به اكثر شهر هاي مهم كشور از جمله مراكز استانها پروازهاي مستقيم خطوط هواييي داخلي برقرار است. از وسايل حمل و نقل ديگر مي توان به قطار و كشتي اشاره كرد شبكه راه آهن تركمنستان با توجه به جمعيت اندك كشور توسعه يافته است و از عشق آباد به تمامي شهرهاي كشور مي توان با قطار مسافرت كرد. مسافرت با كشتي در مسير هاي خاصي ازكانال قره قوم، رودخانه جيحون و همچنين بين بندر تركمنباشي (كراسنوودسك سابق) و ساير بنادرساحلي درياي خزر انجام مي گيرد و عشق آباد خطوط آبي داخلي و خارجي ندارد. كرايه حمل و نقل شهري در عشق آباد از 50 منات تا 6000 منات است (اتوبوسها و اتوبوسهاي برقي داخل شهر 50 منات درازاي هر نفر نقداً دريافت مي كنند)

     تلفن هاي ضروري و موردنياز شهر عشق آباد

                                          شركت هاي گردشگري عشق آباد

                                     مساجد

مسجد آزادی خيابان. عندليب، تلفن 323183  

مسجد ارطغرل غازی خيابان. شوچنكو، تلفن 478350

مسجد الزهرا سفارت جمهوری اسلامی ایران خيابان. تهران

مسجد الاقصی - محله واسموی مارت تلفن 358027

مسجد شهیدلر - خیابان کوراوغلی  تلفن 349779

مسجد عمر - خیابان چخوف تلفن 396193

مسجد عثمان - محله هشتم تلفن 435618

مسجد امام رضا(ع) خيابان. چخوف، تلفن 397805   

                        فروشگاهها، بازارها و شركت هاي حمل و نقل

فروشگاه فرش – خيابان. گوراوغلي، پلاك 5، تلفن 395434

سوغاتي فروشي – خيابان. پوشكين، پلاك 396663

پاساژ مركزي (يونيورماگ) – خيابان. مختومقلي، پلاك 73 تلفن 391197

تاكسي تلفني – تلفن 353406 .353421

رزرو اتوبوس – تلفن 320141 -320320

شركت خصوصي «دوستليق» (اتومبيل كرايه اي) تلفن 444525

اتومبيل و اتوبوس كرايه)، تلفن 518893، 518890، ‎CAR RENTAL شركت خصوصي

                داروخانه هاي عشق آباد

شماره 1 (جنب بازار روسكي) خيابان.گوراوغلي، تلفن 356498

شماره 2 (جنب سينما ‹مير›)خيابان.مختومقلي، تلفن 3532 23

شماره 3 (مركز خدمات «غنچه»)، تقاطع خيابانهاي عندليب و خداي برديف تلفن 468579

شماره 4 (خيابان عندليب)، تلفن 321154

شماره 5 (خيابان شِوْچنكو)، تلفن 470571

شماره 6 (پارك شماره 2)،خيابان مختومقلي، تلفن 360369

شماره 7 (محله 3)، خيابان خداي برديف، تلفن 469651

شماره 8 (محله 10)، تلفن 436106

شماره 9 (خيابان مختومقلي)، تلفن 473377

شماره 10 (محله 6)، تلفن 473636

شماره 11 (خيابان ويلْيامز)، تلفن 341811

مركز اطلاعات داروخانه هاي شهر عشق آباد 398714

              شهرداري هاي شهرعشق آباد

شهرداري مركزي شهر عشق آباد – تلفن 351276 -  350078

شهرداري بخش نيازف - تلفن 342217 – 344222

شهرداري بخش آزادليق – تلفن  410639 – 410634

 شهرداري بخش كوپت داغ – تلفن -493572

             مراكز تفريحي و ديدني

باغ وحش – خيابان آزادي، پلاك 116، تلفن- 344789

باغ گياهشناسي مركزي – خيابان تهران، پلاك-17 تلفن- 340056  

 قرق گاه كوپت داغ – قصبه برزنگي،تلفن 430085

راه سلامتي سردار - جاده آرچابي-فيروزه سابق

پارك ملي تركمنستان - خيابان تركمنباشي - پنج و هشت پايه

ميدان بيطرفي تركمنستان -خيابان نيتراليتت جنب كتابخانه ملي 

           تالارهاي تئاتر عشق‌آباد

 1-تئاتر ملا نفس خيابان كمينه  تلفن :356985

2-تئاتر آلب ارسلان خيابان مختومقلي پلاك-115 تلفن: 391640

3-تئاتر پوشكين خيابان كوراوغلي پلاك 11 تلفن : 351139

4-تئاتر مختومقلي خيابان آزادي پلاك -54 تلفن : 354186

5-تئاتر عروسكي گذر اول خيابان آتا مرادنيازف تلفن : 418003

                       كد شهرهاي تركمنستان

                     اطلاعات داخلي – 074       

اطلاعات بين المللي –079      

آنو-237

قاري قلعه-00248

گوك تپه- 232

داش اغوز – 00322

كاكا – 00233

آتامراد – 00444

كهنه اورگنج – 00347

سرحد آباد – 00561

مرو – 00522

بالكان آباد – 00222

سرخس – 234

تجن – 002355

تركمن باشي – 00243

تركمن آباد – 00422

خزر – 00240

             جشن ها و ايام ملي تركمنستان

1-يكم ژانويه (11 دي) - سال نو مسيحي تعطيل

2-دوازدهم ژانويه (22 دي ) - سالروز گراميداشت خاطره شهداي جنگ گوگ تپه تعطيل

3-نوزدهم فوريه (30 بهمن) - سالروز جشن پرچم ملي تركمنستان تعطيل

4-بيستم مارس(29 يا 30 اسفند) - روز زن تعطيل

5-بيست و يك و دوم مارس(1 و 2 فروردين) - عيد نوروز و جشن بهار تعطيل

6-اولين يكشنبه ماه آوريل (8ارديبهشت) -جشن گراميداشت اسب اصيل تركمني

7-هشتم ماه مي(18 ارديبهشت) سالروز گراميداشت خاطره قهرمانان ملي تركمنستان و شهداي جنگ جهاني دوم

8-نهم ماه مه (19 ارديبهشت ) - سالروز پيروزي بر فاشيسم تعطيل

9-هيجده ماه مي (28 ارديبهشت )روز رستاخيز و وحدت ملي

10-نوزده ماه مه (29 ارديبهشت ) - روز گراميداشت مختومقلي

11-آخرين يكشنبه ماه مه (5 يا 6 خرداد) - جشن فرش تركمن

12-دومين يكشنبه ماه اوت(20 يا 21 مردادماه) - جشن خربزه تركمن

13-آخرين يكشنبه سپتامر (7 يا 8 مهرماه ) - روز نوازنده خواننده ترانه‌هاي سنتي تركمني (روز باخشي

14-ششم اكتبر(14 مهرماه) - سالروز گرداميداشت خاطره شهداي زمين لرزه عشق‌اباد – تعطيل

15-بيست و هفتم - هشتم اكتبر (5 و 6 آبان) - سالگرد استقلال تركمنستان – تعطيل

16-هفدهم نوامبر (26 آبان) - روز دانشجو

17-آخرين يكشنبه ماه نوامبر (3 يا 4 آذر) - جشن محصول

18-اولين يكشنبه ماه دسامبر (10 يا 11 آذر) - جشن همسايه‌ها

19-دوازده دسامبر (21 آذر) - سالروز  بيطر في – تعطيل

20-عيد قربان - روز برگزاري عيد قربان به تصميم هيئت دولت تركمنستان مشخص مي‌شود- معمولا  سه روز تعطيل رسمي است

                                پاسخ به يك ابهام

 دو سه روز پيش در وبلاگ خود با سوالي ازعزيزي تركمن مواجه شدم با نام بيگ يگيت كه پرسيده بود چرا تركمن هاي سالير ارتباطي با ديگر طوايف تركمن ندارند ويا علاقه اي  به برقراري ارتباط ندارند واين مسئله براي ايشان وقتي قطعيت يافته بود كه تركمن هاي سالير افغانستان را هم اينگونه ديده بودند.

خدمت اين دوست عزيز بايد بگويم كه ساليرهاي ساكن در تربت جام و مشهد از حدود هفتاد سال پيش كه بنا به دلايلي مجبور به مهاجرت از خاك اجدادي خويش شدند تا سالها با اين اميد به زندگي ادامه دادند كه هر لحظه منتظر بازگشت به موطن اصلي خويش بودند وبه همين علت زياد به فكر اينكه دنبال رگ و ريشه اي در ايران براي خود بگردند و ديگر طوايف  همزبان خود را بيابند نبودند و سالها با روياي بازگشت  گذراندند . كم كم با گذشت چندين سال ( حتي يك نسل ) وقتي با سكونت در ايران كنار آمدند و اين را باور كردند به فكر برقراري ارتباط با ديگر طوايف تركمن و غير تركمن افتادند و اكنون چندين سال است كه بسياري از بزرگان و عزيزان تركمن از تركمن صحرا و بجنورد رفت و آمد تنگاتنگ و بسيارصميمانه اي با ساليرهاي تربت جام  دارند كه دراين ميان ميتوان به رفت وآمدهاي چندين ساله حاج مراد دوردي قاضي- دكتر عبدالرحمن ديه جي - دكتر خليل صيادي- حاج حميد كمي- جناب ستار سوقي- استاد ابراهيم جرجاني – روانشاد آتا ايشان محمدي و بسياري ديگر از بزرگان اهل علم و قلم و هنر تركمن اشاره كرد كه اين روابط بسيار صميمانه و تنگاتنگ مي باشد. در اين سو هم چندين سال است كه سالير هاي تربت جام با حضور تقريبا گسترده در مراسم و آيين هايي كه از هر چند وقت در تركمن صحرا برگزار مي شود از جمله مراسم سالانه بزرگداشت مختوم قلي- كنگره هايي كه از هر چندي  برگزار مي شود- و مراسم عروسي آشنايان و دوستان اين ارتباط را دوطرفه نگاه داشته اند.

   ولي از حق هم نبايد گذشت كه ارتباط سالير هاي تربت جام با تركمن صحرا آنگونه كه بايد گسترده نيست  و رفت و آمد هاي عمومي تري را مي طلبد تا فرهنگ تركمني  با ارتباط بيشتر گسترش بيشتري يابد.

                                    ازدواج

درباره ازدواج بسيار گفته و شنيده ايم. اما مطالبي كه در زير مي آيد شايد براي شما تازگي داشته باشد.
از ميان ضرب المثل هاي ملل مختلف و همين طور سخنان شخصيت هاي بزرگ جهان پيرامون ازدواج شصت مورد را انتخاب كرده ايم. بسياري از اين حرف ها جنبه شوخي و مزاح دارد اما تعداد ديگري از آنها شايد وصف حال من و شما باشد! همين طور قسمت ديگري از اين گفته ها مي تواند براي عده اي حكم كليد راهنما را داشته باشد.

1-هنگام ازدواج بيشتر با گوش هايت مشورت كن تا با چشم هايت.( ضرب المثل آلماني(
2-مردي كه به خاطر " پول " زن مي گيرد، به نوكري مي رود). ضرب المثل فرانسوي)
3-لياقت داماد ، به قدرت بازوي اوست . ( ضرب المثل چيني(
4-زني سعادتمند است كه مطيع " شوهر" باشد. ( ضرب المثل يوناني (
5-زن عاقل با داماد " بي پول " خوب مي سازد. ( ضرب المثل انگليسي (
6-زن مطيع فرمانرواي قلب شوهر است. ( ضرب المثل انگليسي (
7-زن و شوهر اگر يكديگر را بخواهند در كلبه ي خرابه هم زندگي مي كنند. ( ضرب المثل آلماني(
8- داماد زشت و با شخصيت به از داماد خوش صورت و بي لياقت) ضرب المثل لهستاني(
9- دختر عاقل ، جوان فقير را به پيرمرد ثروتمند ترجيح مي دهد. ( ضرب المثل ايتاليايي(
10-داماد كه نشدي از يك شب شادماني و عمري بداخلاقي محروم گشته اي .( ضرب المثل فرانسوي (
11-دو نوع زن وجود دارد؛ با يكي ثروتمند مي شوي و با ديگري فقير. ( ضرب المثل ايتاليايي(
12-در موقع خريد پارچه حاشيه آن را خوب نگاه كن و در موقع ازدواج درباره مادر عروس تحقيق كن . ( ضرب المثل آذربايجاني(
13- برا ي يافتن زن مي ارزد كه يك كفش بيشتر پاره كني . ( ضرب المثل چيني (
14- تاك را از خاك خوب و دختر را از مادر خوب و اصيل انتخاب كن . ( ضرب المثل چيني )
15- اگر خواستي اختيار شوهرت را در دست بگيري اختيار شكمش را در دست بگير. ( ضرب المثل اسپانيايي(
16-اگر زني خواست كه تو به خاطر پول همسرش شوي با او ازدواج كن اما پولت را از او دور نگه دار . ( ضرب المثل تركي(
17- ازدواج مقدس ترين قراردادها محسوب مي شود. (ماري آمپر(
18- ازدواج مثل يك هندوانه است كه گاهي خوب مي شود و گاهي هم بسيار بد. ( ضرب المثل اسپانيايي(
19- ازدواج ، زودش اشتباهي بزرگ و ديرش اشتباه بزرگتري است . ( ضرب المثل فرانسوي(
20- ازدواج كردن وازدواج نكردن هر دو موجب پشيماني است . ( سقراط (
21- ازدواج مثل اجراي يك نقشه جنگي است كه اگر در آن فقط يك اشتباه صورت بگيرد جبرانش غير ممكن خواهد بود. ( بورنز(
22- ازدواجي كه به خاطر پول صورت گيرد، براي پول هم از بين مي رود. ( رولاند (
23- ازدواج هميشه به عشق پايان داده است) .ناپلئون (
24- اگر كسي در انتخاب همسرش دقت نكند، دو نفر را بدبخت كرده است . ( محمد حجازي(
25- انتخاب پدر و مادر دست خود انسان نيست ، ولي مي توانيم مادر شوهر و مادر زنمان را خودمان انتخاب كنيم . ( خانم پرل باك(
26- با زني ازدواج كنيد كه اگر " مرد " بود ، بهترين دوست شما مي شد .)بردون(
27- با همسر خود مثل يك كتاب رفتار كنيد و فصل هاي خسته كننده او را اصلاً نخوانيد . ( سوني اسمارت(
28- براي يك زندگي سعادتمندانه ، مرد بايد " كر " باشد و زن " لال " . ( سروانتس (
29- ازدواج بيشتر از رفتن به جنگ " شجاعت " مي خواهد. ( كريستين(
30- تا يك سال بعد از ازدواج ، مرد و زن زشتي هاي يكديگر را نمي بينند. ( اسمايلز(
31 -پيش از ازدواج چشم هايتان را باز كنيد و بعد از ازدواج آنها را روي هم بگذاريد. ( فرانكلين(
32- خانه بدون زن ، گورستان است . ( بالزاك (
33- تنها علاج عشق ، ازدواج است (آرت بوخوالد(
34-ازدواج پيوندي است كه از درختي به درخت ديگر بزنند ، اگر خوب گرفت هر دو " زنده " مي شوند و اگر " بد " شد هر دو مي ميرند. ( سعيد نفيسي (
35- ازدواج عبارتست از سه هفته آشنايي، سه ماه عاشقي ، سه سال جنگ و سي سال تحمل! ( تن (
36- شوهر " مغز" خانه است و زن " قلب " آن . ( سيريوس(
37- عشق ، سپيده دم ازدواج است و ازدواج شامگاه عشق . ( بالزاك(
38- قبل از ازدواج درباره تربيت اطفال شش نظريه داشتم ، اما حالا شش فرزند دارم و داراي هيچ نظريه اي نيستم . ( لرد لوچستر(
39- مرداني كه مي كوشند زن ها را درك كنند ، فقط موفق مي شوند با آنها ازدواج كنند. ( بن بيكر(
40- با ازدواج ، مرد روي گذشته اش خط مي كشد و زن روي آينده اش . ( سينكالويس(
41- خوشحالي هاي واقعي بعد از ازدواج به دست مي آيد . ( پاستور (
42- ازدواج كنيد، به هر وسيله اي كه مي توانيد. زيرا اگر زن خوبي گيرتان آمد بسيار خوشبخت خواهيد شد و اگر گرفتار يك همسر بد شويد فيلسوف بزرگي مي شويد(سقراط( 43- قبل از رفتن به جنگ يكي دو بار و پيش از رفتن به خواستگاري سه بار براي خودت دعا كن . ( يكي از دانشمندان لهستاني (
44- مطيع مرد باشيد تا او شما را بپرستد. ( كارول بيكر(
45- من تنها با مردي ازدواج مي كنم كه عتيقه شناس باشد تا هر چه پيرتر شدم، براي او عزيزتر باشم (آگاتا كريستي)
46- هر چه متأهلان بيشتر شوند ، جنايت ها كمتر خواهد شد(ولتر(
47-هيچ چيز غرور مرد را به اندازه ي شادي همسرش بالا نمي برد، چون هميشه آن را مربوط به خودش مي داند . ( جانسون (
48- زن ترجيح مي دهد با مردي ازدواج كند كه زندگي خوبي نداشته باشد ، اما نمي تواند مردي را كه شنونده خوبي نيست ، تحمل كند. ( كينهابارد(
49- اصل و نسب مرد وقتي مشخص مي شود كه آنها بر سر مسائل كوچك با هم مشكل پيدا مي كنند. ( شاو(
50- وقتي براي عروسي ات خيلي هزينه كني ، مهمان هايت را يك شب خوشحال مي كني و خودت را عمري ناراحت (روزنامه نگار ايرلندي)

51-هيچ زني در راه رضاي خدا با مرد ازدواج نمي كند. ( ضرب المثل اسكاتلندي(
52- با قرض اگر داماد شدي با خنده خداحافظي كن (ضرب المثل آلماني )
53- تا ازدواج نكرده اي نمي تواني درباره ي آن اظهار نظر كني . ( شارل بودلر(
54- دوام ازدواج يك قسمت رويِ محبت است و نُه قسمتش روي گذشت از خطا . ( ضرب المثل اسكاتلندي(
55- ازدواج پديده اي است براي تكامل مرد. ( مثل سانسكريت(
56- زناشويي غصه هاي خيالي و موهوم را به غصه نقد و موجود تبديل مي كند . (ضرب المثل آلماني (
57- ازدواج قرارداد دو نفره اي است كه در همه دنيا اعتبار دارد. ( مارك تواين )

58-ازدواج مجموعه اي ازمزه هاست هم تلخي و شوري دارد. هم تندي و ترشي و شيريني و بي مزگي . (ولتر(
59-تا ازدواج نكرده اي نمي تواني درباره آن اظهار نظر كني. ( شارل بودلر )