پیمان

                                              بسم الله الرحمن الرحيم

                                               وامرهم شوري بينهم

انسان از همان هنگام كه مجبور شد در اجتماع زندگي كرده و به دنبال تشكيل جامعه گرديد ناگزير شد تا براي حل مشكلاتي كه خواه ناخواه در زندگي دسته جمعي به وجود مي آيد نظر اطرافيان خود را هم جويا شود و به دنبال بهترين راه براي حل بهتر مشكلات خود بود . در زندگي قبيله اي قديم ريش سفيدان اولين كساني بودند كه نظر آنها براي حل مشكل مورد احترام و پذيرش ديگران بود و آنها اولين مجلس شورا را به وجود آوردند. كم كم با گسترش زندگي اجتماعي و پيشرفت قوانين حاكم بر زندگي انسانها مجالس شورا شكل سيستماتيك و ضابطه مند تري به خود گرفت و پس از گذشت ساليان دراز اينك جوامعي هستند كه پيشرفته ترين مجالس شورا را دارند و مشكلات آنها به راحتي قابل حل است و كمتر مشكلي بدون راه حل منطقي باقي مي ماند. ودر بعضي ديگر هم هنوز به روش سنتي ريش سفيدي به دنبال يافتن راه حل هستند از جمله بزرگترين مجلس ريش سفيدي مي توان به كشور افغانستان اشاره كرد كه مجلس لويي جرگه آن شكل پيشرفته ريش سفيدي قديم است و نيز كشور تركمنستان كه با مجلس " خلق مصلحتي" خود چيزي شبيه "لويي جرگه" افغان ها را دارند.

 اما در اين ميان جامعه تركمن ساكن در تربت جام نيز به تبعيت از هم نژادان خود در تركمنستان و به روش سنتي قديم براي پيدا كردن راه حل مشكلات خود هر ازگاهي و بيشتر در حين مجالس عروسي و يا تعزيه ها به صورت غير رسمي تشكيل جلسه داده و تصميمات مهم مربوط به قوم تركمن را مي گيرند و همانجا به تصويب ريش سفيدان رسيده و به صورت قانون در مي آيد. تصميمات اينچنيني گرچه حالت رسمي و قانوني ندارد ولي آرام آرام به صورت عرف و سنت و رسم درآمده و قابليت اجرايي به خود مي گيرد. به عقيده من چنين تصميماتي از آنجا كه از سوي ريش سفيدان و بزرگان خود قوم تركمن گرفته مي شود بيشتر قابل پذيرش است تا تصميماتي كه از سوي حكومت و به قانون رسمي در آمده باشد زيرا قوانين حكومتي حالت اجبار دارد ولي تصميمات ريش سفيدان حالتي دارد كه مردم آن را از خود ميدانند و اجراي آن را به نفع خود و خانواده خود مي پندارند. به هرحال در آخرين مجلس ريش سفيدان تركمن كه اخيرا در يكي از مجالس عروسي گرفته شد بدين ترتيب بود كه:

1-پس از خواستگاري از دختري از سوي خانواده پسر و پذيرش خانواده دختر مقرر شد كه در عقد محضري مهريه تعيين شود و ميزان مهريه اي كه براي همه يكسان معين شد 80 سكه بهار آزادي بود و اين ميزان مورد پذيرش اكثريت حاضرين كه جمع زيادي از ياش اولي ها(ريش سفيدان) و جوانان و ميان سالان بود قرار گرفت. اين تصميم از آنجا گرفته شد كه متاسفانه اخيرا چند مورد طلاق غير رسمي در ميان جوانان و خانواده هاي تركمن ديده شده بود كه يا از سوي پسر و يا از سوي دختر قبل از ازدواج و پس از گذراندن مدتي از عقد غير رسمي اظهار كرده بودند كه طرف مورد نظر خود را نمي خواهند و چون مهريه اي معين نشده بود به راحتي اين جدايي عملي مي شد.

2- از آنجا كه قبل ازمراسم شيريني خوري رسم شده بود كه ميزان طلاي قابل توجهي از سوي داماد به خانه عروس مي بردند و دراين ميان خانواده هاي كم بضاعت با هزاران سختي و مشكل مقدار طلاي رسم شده را تهيه مي كردند و قبل از شروع زندگي با مشكلات عديده اي مواجه مي شدند و حتي در بسياري از موارد به محض اينكه عروس پاي به خانه داماد مي گذاشت طلاهاي تهيه شده از سوي داماد براي تامين مخارج زندگي فروخته مي شد. مقرر شد كه ميزان طلاي برده شده در مراسم شيريني خوري براي همه يكسان باشد و بعد از آن هركس بنا به وسع خود براي همسر خود طلا تهيه كند(يا نكند) و اين ميزان معادل يک ميليون تومان طلا تعيين شد.

3- در مورد مسئله سوم از آنجا كه جنبه عمومي نداشت و ضمانت اجرايي آن بسيار ضعيف بود و همچنين بيش ازحد حالت خصوصي  داشت از ذكر آن در اينجا خودداري مي كنم و اميدوارم كه چنين رسم و رسومات غلطي با درايت و همفكري و اراده همگاني برداشته شود و ...!!!